Phẫu thuật mũi (Nâng mũi)

Các loại hình phẫu thuật nhằm thay đổi dáng mũi là một loại hình dịch vụ thẩm mỹ rất phổ biến khi nó có thể tăng lẫn giảm kích thước của mũi. Các vùng như đầu mũi (nose tip), sống mũi (nose bridge), lỗ mũi (nostrils), cũng như là góc độ giữa phần mũi và môi trên đều có thể được chỉnh sửa. Ngoài ra, các khó khăn về mặt hô hấp cũng hoàn toàn có thể được chỉnh sửa.

Phẫu thuật nâng mũi là gì?

Phẫu thuật nâng mũi (Rhinoplasty surgery), hay còn gọi là “làm mũi”, là một cuộc phẫu thuật nhằm thay đổi hình dáng của mũi. Đây chính là một trong những loại hình phẫu thuật thẩm mỹ phổ biến nhất hiện nay.

Nâng mũi có thể:

  • Tăng hoặc giảm kích thước của mũi;
  • Thay đổi hình dáng của phần đầu mũi, sống mũi và lỗ mũi;
  • Thay đổi góc độ giữa mũi và môi trên;
  • Chỉnh thẳng vách ngăn (septum) (phần ngăn cách giữa hai lỗ mũi bên trong mũi) thông qua một thủ thuật có tên gọi là chỉnh hình vách ngăn (septoplasty).

Những thay đổi của mũi không phải là không có giới hạn. Kết quả cuối cùng phụ thuộc vào kích cỡ mũi của bạn, tình trạng của da cũng như là độ tuổi của bạn. Điều quan trọng nhất là bạn phải nói rõ cho bác sĩ phẫu thuật cho mình biết bạn muốn như thế nào và điều gì là có thể với mũi của bạn. Bạn cần phải nhớ rằng chỉ riêng nâng mũi không thể giải quyết các vấn đề về cảm xúc hay đời sống mà bạn cho rằng là do mũi của bạn gây ra.

Tại sao bạn nên nâng mũi

Rất nhiều người tự ti về dáng mũi của mình và quyết định phẫu thuật nâng mũi (nhằm cải thiện ngoại hình). Trong trường hợp này, mục đích của cuộc phẫu thuật sẽ nhằm để khiến mũi của bạn trông ổn hơn và khiến bạn bớt tự ti hơn. Chính vì thế, bạn cần phải nắm rõ những thứ mình không thích về mũi của bản thân mình và giải thích những điều đó với bác sĩ phẫu thuật. Bác sĩ sau đó sẽ cho bạn biết rằng liệu phẫu thuật có thể cải thiện vấn đề gì và vấn đề nào là không thể. Đa số những người không thích mũi của mình thường có liên quan đến phần sống mũi hoặc đầu mũi.

Phẫu thuật nâng mũi thường được tiến hành để:

Một số bệnh nhân có thể tiến hành phẫu thuật mũi do gặp chấn thương mũi, hoặc do mũi bị gãy và cong vẹo bởi tai nạn. Số khác lại gặp vấn đề về hô hấp do vấn đề về đường thở và cần đến chỉnh hình vách ngăn.

Trong cả 2 trường hợp trên, phẫu thuật nâng mũi sẽ được hiểu như phẫu thuật tái cấu trúc, với phần lớn của cuộc phẫu thuật sẽ được xem như phẫu thuật thẩm mỹ. Phẫu thuật chỉnh hình vách ngăn đôi khi sẽ được tiến hành để cải thiện hình dáng của mũi.

Trước phẫu thuật

Bạn sẽ gặp bác sĩ phẫu thuật và nêu lý do bản thân muốn cuộc phẫu thuật, cũng như kết quả mà bạn mong muốn. Bác sĩ sẽ ghi lại bất cứ bệnh lý mà bạn đang hoặc đã mắc trong quá khứ. Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ lập danh sách các loại thuốc mà bạn đang sử dụng, bao gồm cả các loại thảo dược và thuốc không kê đơn. Sau đó bác sĩ sẽ kiểm tra mũi của bạn và chụp hình để lập hồ sơ bệnh án (medical records). Bạn sẽ cần phải ký giấy chấp thuận cho phép lưu trữ và sử dụng hình ảnh cá nhân. Ngoài ra bạn cũng có thể được gặp một số bác sĩ khác như bác sĩ tâm lý.

Bác sĩ phẫu thuật sẽ đo chiều cao và cân nặng của bạn để chắc chắn rằng bạn đủ sức khỏe để trải qua cuộc phẫu thuật một cách an toàn. Nếu bạn thừa cân hay dự định có thai, bác sĩ sẽ khuyên bạn dời cuộc phẫu thuật.

Tiến hành phẫu thuật

Phẫu thuật nâng mũi nhằm thay đổi dáng mũi sẽ được thực hiện hoặc từ bên trong lỗ mũi, hay còn gọi là nâng mũi kín (closed rhinoplasty), hoặc thông qua vết mổ nhỏ ở giữa hai lỗ mũi và nâng phần da lên, đây được gọi là nâng mũi mở (open rhinoplasty). Tính chất của cuộc phẫu thuật sẽ lo vùng mũi cần thay đổi quyết định. Sẹo mũi có thể có dạng thẳng, chữ V hoặc díc-dắc.

Tạo hình sống mũi

Nếu sống mũi là vùng được phẫu thuật, bác sĩ sẽ lấy phần xương và sụn (cartilage) mũi gây gồ ra. Phần mũi có thể sẽ bị làm gãy để các mảnh xương còn lại có thể được kéo lại gần nhau hơn để giảm độ rộng của mũi.

Tạo hình đầu mũi

Khi tạo hình đầu mũi, phần sụn có tác dụng trợ lực dưới đầu mũi sẽ được loại bỏ hoặc chỉnh hình. Một trong hai loại nâng mũi kín và mở đều có thể được tiến hành.

Thay đổi chiều dài mũi

Bác sĩ phẫu thuật sẽ thay đổi và thu nhỏ phần vách ngăn nhằm rút gọn đầu mũi và thu nhỏ chiều dài tổng thể của mũi. Phần sụn đầu mũi cũng sẽ được tinh chỉnh để giảm chiều dài của mũi.

Thay đổi chiều rộng mũi

Bác sĩ thẩm mỹ sẽ rút gọn độ rộng của mũi bằng cách phá xương mũi và chỉnh hình nó lại.

Nâng sống mũi hoặc đầu mũi

Bác sĩ sẽ dùng xương, sụn, hoặc các bộ phận cấy ghép để thay đổi dáng mũi thấp. Đây được gọi là phẫu thuật cải thiện mũi hoặc nâng mũi. Phần xương và sụn được sử dụng có thể được lấy từ mũi (xương mũi hoặc sụn vách ngăn), hoặc các bộ phận khác như sườn, hông, hoặc tai.

Tạo hình vách ngăn

Nếu mũi của bạn bị dẹp do chấn thương, phần vách ngăn có thể đang bị lệch hoặc méo, gây khó thở. Vấn đề này có thể được chỉnh sửa cùng lúc với các loại phẫu thuật khác như đã nói ở trên, hoặc được thực hiện một cách riêng lẻ.

Lựa chọn bác sĩ

Nếu bạn muốn phẫu thuật mũi, bạn chỉ nên chọn các bác sĩ đã qua huấn luyện tay nghề theo danh sách đã đăng kí với Tổng Hội đồng Y khoa (General Medical Council). Hội đồng sẽ thông báo về những lựa chọn và những điều tốt nhất cho bạn. Một số thành viên của các tổ khác cũng có thể thực hiện phẫu thuật thẩm mỹ, thế nên, bạn nên tham vấn bác sĩ đa khoa của bạn để biết mình nên tìm đến ai. Bạn nên nói chuyện với bác sĩ phẫu thuật của mình trước khi tiến hành về thời điểm phẫu thuật cũng như cách thức chi trả. Không ai có nhu cầu phẫu thuật mũi cấp bách cả. Nếu bác sĩ không cho bạn cơ hội để suy nghĩ và tìm hiểu, bạn nên tham vấn nơi khác.

Tôi có thể làm gì để giúp ca phẫu thuật diễn ra thành công?

Hãy giữ sức khỏe của bản thân tốt nhất có thể. Bạn nên giữ cho cân nặng của mình ở mức cân đối với chế độ ăn hợp lý và tập thể dục thường xuyên. Bác sĩ của bạn có thể cho bạn lời khuyên về những vấn đề này.

Nếu bạn có hút thuốc, bạn nên ngưng thuốc ít nhất 6 tuần trước khi ca phẫu thuật diễn ra nhằm giảm nguy cơ xảy ra biến chứng.

Bạn không cần quá lo lắng về việc cạo lông tại vùng phẫu thuật, thay vì đó bạn nên rửa sạch mặt 24 tiếng trước khi phẫu thuật nhằm giữ cho vùng mũi sạch nhất có thể.

Có hướng điều trị nào khác hay không?

Không có hướng điều trị khác cho phẫu thật nâng mũi. Đôi khi chỉ cần phẫu thuật bên trong mũi là đủ để giải quyết vấn đề hô hấp. Những lựa chọn không phẫu thuật khác như chất làm đầy (filler) có thể được sử dụng để xử lý tạm thời vấn đề thẩm mỹ ngoại hình.

Đâu là các rủi ro và biến chứng của phẫu thuật mũi?

Giống như các loại hình phẫu thuật khác, phẫu thuật nâng mũi cũng có những rủi ro. Tuy những điều này khó xảy ra, bạn vẫn cần phải xem xét giữa cái lợi và cái hại của ca phẫu thuật. Hãy trao đổi vấn đề này với bác sĩ thẩm mỹ để chắc chắn rằng bạn hiểu về các biến chứng và hệ quả tiềm tàng.

Các biến chứng tiềm tàng:

  • Sẹo: Ca phẫu thuật này sẽ để lại sẹo. Ban đầu chúng sẽ có màu đỏ, rồi tím, sau đó mờ dần sau 12 – 18 tháng. Đôi lúc sẹo sẽ trở nên lớn hơn, rộng hơn, có màu đỏ và gây đau đớn khiến bạn cần phải nhờ đến phẫu thuật để chữa trị. Phần xương, sụn hoặc da lấy từ vùng cơ thể khác có thể để lại sẹo rõ nét
  • Chảy máu: Tuy điều này khó xảy ra nhưng hoàn toàn có thể, buộc bạn phải trải qua một ca phẫu thuật khác để cầm máu và ảnh hưởng đến quá trình phục hồi cũng như kết quả cuối cùng. Việc chảy máu thường xảy ra ngay sau, hoặc một lúc sau khi phẫu thuật. Chính vì thế, trước ca phẫu thuật, bác sĩ sẽ thảo luận về bất cứ loại thuốc nào tăng nguy cơ chảy máu, cũng như tầm quan trọng của việc kiểm soát việc cao huyết áp.
  • Sưng, bầm và đau: Sau ca phẫu thuật, việc sưng hay bầm là không thể tránh khỏi và thường tại vùng quanh mắt. Qua thời gian, hiện tượng này sẽ mất đi. Khi đã hết sưng, bạn sẽ cảm thấy mũi mình cứng và mất cảm giác. Sau vài tháng, việc mất cảm giác sẽ biến mất, nhưng việc mũi bị cứng sẽ có thể là vĩnh viễn. Đau lâu dài cùng hoàn toàn có thể xảy ra. Kết quả cuối cùng thường sẽ có sau 12 – 18 tháng sau khi phẫu thuật.
  • Khó khăn phục hồi: Đôi lúc vết thương sẽ mất nhiều thời gian hơn để bình phục. Vấn đề này thường được giải quyết bằng cách băng bó vết thương, tuy nhiên, các mô phục hồi kém sẽ cần được phẫu thuật loại bỏ. Vấn đề này thường xảy ra trên những bệnh nhân hút thuốc lá.
  • Vệt lồi: Vấn đề này xảy ra do các mũi khâu bị đâm ngược ra ngoài và có thể điều trị dễ dàng. Bộ phận cấy ghép, xương hoặc sụn cũng có thể đâm ngược ra ngoài da sau vài tháng hoặc vài năm và thường là sau khi xảy ra chấn thương.
  • Tăng hoặc giảm cảm giác: Sau khi phẫu thuật, phần lớn các bệnh nhân sẽ cảm thấy sự thay đổi về cảm giác mũi, tập trung tại vùng mũi, môi trên hoặc răng trên. Tuy điều này hiếm khi xảy ra, nhưng nó có thể kéo dài mãi mãi.
  • Thiếu cân xứng
  • Tổn thương cấu trúc ngầm: Ca phẫu thuật có thể gây tổn thương các cấu trúc ngầm như dây thần kinh, mạch máu, tuyến lệ và viền sọ. Tuy khó có thể xảy ra, nhưng các tổn thương này thường là tạm thời hoặc vĩnh viễn.
  • Lỗ vách ngăn (septal perforation): Trong một vài ca hiếm gặp, vách ngăn mũi sẽ xuất hiện lỗ trong lúc phẫu thuật hoặc do tụ máu. Nếu việc này xảy ra, bạn cần phải trải qua một ca phẫu thuật khác để chữa trị. Đôi lúc, biến chứng này không thể được chữa.
  • Khó thở: Trong tuần đầu sau khi phẫu thuật, việc khó thở rất thường hay xảy ra. Khi những vệt sưng xẹp xuống thì vấn đề này cũng sẽ được cải thiện. Tuy nhiên, nó cũng có thể tồn tại vĩnh viễn.
  • Biến đổi khứu giác: Sau khi nâng mũi, khứu giác (và cả vị giác với một số bệnh nhân) của cơ số bệnh nhân bị thay đổi. Vấn đề này có thể tồn tại vĩnh viễn.
  • Kết quả không vừa ý: Đôi lúc bệnh nhân sẽ không hài lòng với kết quả của ca phẫu thuật mũi. Việc này có thể do hình dáng hoặc cảm giác của chiếc mũi không được như kì vọng. Chính vì thế nên việc trao đổi với bác sĩ về kích thước và dáng mũi mà bản thân mong muốn trước khi tiến hành, cũng như liệu kết quả sẽ có tốt và an toàn hay không rất quan trọng.
  • Thay đổi theo thời gian: Ngoại hình của chiếc mũi sẽ bị thay đổi theo thời gian do vấn đề lão hóa, tiếp xúc với ánh sáng mặt trời hoặc các tình huống không liên quan đến phẫu thuật. Bạn sẽ cần phải được phẫu thuật thêm hoặc trải qua các loại hình điều trị khác để giữ được kết quả ban đầu.
  • Dị ứng: Rất hiếm khi có trường hợp bị dị ứng với băng, chỉ hay các loại dung dịch. Nếu hiện tượng này xảy ra, bạn cần phải được chữa trị thêm.

Rủi ro gây tê

  • Dị ứng: Bạn có thể bị dị ứng với thuốc tê
  • Nhiễm trùng ngực: Vấn đề này có thể xảy ra với một tỉ lệ nhỏ. Tỉ lệ này sẽ tăng lên nếu bạn có hút thuốc.
  • Tụ máu: Các khối máu đông có thể hình thành tại chân, còn gọi là Chứng Huyết khối Tĩnh mạch Sâu (Deep Vein Thrombosis). Những tụ máu này gây đau đớn, sưng tấy và cần được chữa trị bằng thuốc chống đông máu (blood-thinning medication). Trong một số trường hợp hiếm gặp, một phần nhỏ của các khối máu đông vỡ ra và đi vào phổi, hiện tượng này được gọi là Tắc mạch phổi (Pulmonary embolus). Tỉ lệ xảy ra rủi ro này cao hơn đối với người hút thuốc, thừa cân hoặc đang sử dụng thuốc tránh thai.
  • Đau tim hoặc đột quỵ: Một cơn đau tim hoặc đột quỵ có thể xảy ra do áp lực phẫu thuật lên tim. Rủi ro này sẽ được đánh giá trước khi ca phẫu thuật diễn ra.
  • Tử vong: Rủi ro này là điều có thể xảy ra trong các cuộc phẫu thuật.

Sau ca phẫu thuật sẽ là gì?

Phẫu thuật mũi thường được diễn ra bằng cách gây mê toàn diện (general anesthesia) (thế nên bạn sẽ ngủ trong suốt ca phẫu thuật). Một ca phẫu thuật thường mất hai giờ. Kháng sinh sẽ được sử dụng để giữ cho vết thương sạch sẽ.  Bạn thậm chí có thể về nhà trong ngày, hoặc ở lại bệnh viện qua đêm. Nếu bạn về nhà trong ngày, một người lớn sẽ phải theo sát bạn suốt đêm.

Bạn sẽ cảm thấy mũi mình chật và đau. Điều này có thể được giải quyết với thuốc giảm đau. Nếu mũi bạn bị gãy do phẫu thuật, bạn sẽ nhận thấy những vết bầm xung quanh khung vực mắt trong 7 – 10 ngày và mảng vàng quanh mắt trong 10 – 20 ngày.

Băng bó

Mỗi lỗ mũi đều sẽ được băng bó, và có thể sẽ có một tấm băng gạc dưới mũi. Một nẹp mũi cũng sẽ được đặt phía trên mũi. Khi nẹp được tháo ra, bạn cần phải cẩn thận hơn trong việc tránh các va đập mũi bởi điều này có thể ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng.

Mũi khâu

Các mũi khâu phía trong mũi đều sẽ tự tiêu. Nếu bạn có mũi khâu phía bên ngoài thì bạn cần phải cắt chỉ trong vòng 5 – 7 ngày sau ca phẫu thuật.

Phục hồi

Mũi bạn có thể chảy máu nhẹ trong 1 đến 2 ngày đầu tiên sau ca phẫu thuật. Bạn nên lau máu thật nhẹ nhàng bằng băng gạt hoặc khăn sạch. Hạn chế tất cả mọi hoạt động có thể tác động lên vùng mũi. Những hoạt động làm tăng lưu thông máu trong mặt (cúi đầu, cau có, nâng tạ hoặc tắm nước nóng) sẽ làm tăng tỉ lệ chảy máu. Kê thêm gối khi ngủ để giữ cho đầu được cao nhằm giảm sưng và giữ cho bản thân nằm ngửa.

Không xì mũi, cũng như cố hết sức để không hắt hơi. Nếu bạn phải hắt hơi, hãy cố làm bằng miệng. Khi những dụng cụ băng bó được gỡ ra, bạn có thể thông mũi bằng cách hít thật sâu. Trừ khi có yêu cầu từ bác sĩ, còn không bạn nên giữ những mảng vảy vết thương trong mũi cho đến sau nhận định hậu phẫu.

Bạn sẽ ngưng nằm nghỉ ngay trong ngày và tập các bài thể dục nhẹ trong 2 tuần đầu. Sau 4 tuần, bạn sẽ có thể đi bơi. Tuy nhiên, bạn vẫn cần hạn chế các hoạt động mạnh trong 6 tuần. Phần lớn các bệnh nhân xin nghỉ 2 tuần sau khi phẫu thuật tùy vào công việc. Hạn chế mang vác các vật nặng trong vài tuần, cũng như quan hệ tình dục trong 2 tuần đầu. Khởi động nhẹ nhàng trước khi bắt đầu làm bất cứ điều gì. Không lái xe cho đến khi bạn cảm thấy an toàn. Kiểm tra lại thông tin bảo hiểm nếu bạn không rõ điều gì.

Kết quả

Thường sẽ mất vài tháng để hết sưng tấy, và khá lâu để kết quả cuối cùng được định hình. Phần lớn bệnh nhân hài lòng với kết quả cuối cùng, một số thì khó để quen với chiếc mũi mới. Đây có thể là vấn đề bạn sẽ gặp phải.

Chăm sóc tại nhà

  • Để bảo vệ mũi của bản thân và đảm bảo kết quả cuối cùng, bạn nên chăm sóc kĩ bản thân.
  • Hạn chế các hoạt động tốn sức sau khi phẫu thuật.
  • Bảo vệ vết thương theo lời bác sĩ dặn.
  • Tăng cân và có thai sẽ ảnh hưởng đến kết quả.
  • Giữ cân nặng và chế độ luyện tập một cách hợp lý.

Nên lưu ý điều gì

Việc chảy máu sau phẫu thuật có thể dẫn đến sưng tấy, đổi màu mũi và đau đớn. Đau, bóng đỏ (redness), sưng tấy và mủ (pus), cũng như nhiệt độ cơ thể cao là dấu hiệu của việc nhiễm trùng. Tụ máu ở chân có thể gây sưng và đau đớn tại vùng bắp chân. Bạn sẽ cảm thấy khó thở và tức ngực nếu tụ máu di căn sang phổi.

Nếu bạn cảm thấy lo lắng sau ca phẫu thuật, hãy tham vấn bác sĩ của bạn hoặc đi đến bộ phận cấp cứu.

Nguồn bài viết

https://baaps.org.uk/patients/procedures/13/rhinoplasty_augmentation

 

 

Tác Giả GS.BS Park Sung Yong

GS.BS Park Sung Yong

NHẬN TƯ VẤN MIỄN PHÍ
TỪ BÁC SĨ




    Bác sĩ Phùng Mạnh Cường tư vấn miễn phí

    Trả lời

    Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

    0901 666 879 Tư vấn miễn phí