Co thắt bao xơ là gì – điều trị ra sao?

Đôi khi, bất kể việc bác sĩ thẩm mỹ có tài ba đến đâu, biến chứng vẫn có thể xảy ra trong hoặc sau khi phẫu thuật. Nguyên do là bởi mỗi cá thể con người đều độc nhất vô nhị. Các mô liên kết của mỗi người đều khác nhau, chính vì vậy, quá trình hồi phục của mỗi người cũng đều có sự khác biệt. Đây là lí do một số người hình thành mô sẹo ngay sau bất cứ tổn thương da nào, trong khi một số lại chỉ để lại sẹo mờ và mất dần theo thời gian dù bị cắt rất sâu. Một ví dụ khác của sự khác biệt giữa con người là cách mà một số phụ nữ bị những vết dãn da trong khi mang thai bất kể việc họ làm mọi thứ để ngăn chúng xuất hiện, trong khi số khác lại chẳng để lại vết gì sau khi sinh. Ngoài ra còn phải kể đến cách hệ miễn dịch của mỗi người phản ứng với chất kích thích, với một số phản ứng không tốt trước bộ phận cấy ghép.

Tất nhiên, các biến chứng khi phẫu thuật thẩm mỹ rất hiếm khi xuất hiện do sự cải tiến về kĩ thuật phẫu thuật và việc chúng ta đã cải thiện khả năng tiên đoán xem bệnh nhân có thể mắc biến chứng hay không. Những bệnh nhân dễ hình thành sẹo dày nên tránh phẫu thuật thẩm mỹ, còn không bác sĩ sẽ thực hiện những kĩ thuật cho phép đường mổ được đặt xa vị trí mổ (ví dụ: đưa túi ngực vào trong cơ thể thông qua đường mổ nách) nhằm giữ sẹo ở nơi xa tầm mắt. Những ai có hệ miễn dịch bị yếu hoặc mắc các bệnh về miễn dịch nên bỏ qua việc phẫu thuật và chọn những phương thức thẩm mỹ ít xâm lấn hơn. Tương tự như vậy, một số quy trình khá có thể được tiến hành sau khi phẫu thuật như Kỹ thuật Phục hồi Aspen (Aspen Rehabilitation Technique) để điều trị các biến chứng và cải thiện ngoại hình bệnh nhân. Một trong những vấn đề mà Aspen thường được áp dụng nhất là việc điều trị co thắt bao xơ sau khi phẫu thuật nâng ngực.

Co thắt bao xơ là gì?

Sự hình thành các bao mô sẹo xung quanh bất cứ loại chất liệu cấy ghép nào (dù mang tính y khoa hay thẩm mỹ) là một phần của quá trình hồi phục. Cơ thể bạn sẽ tự động phản ứng trước các vật thể ngoại lai bên trong và cố gắng cô lập nó bằng cách hình thành một lớp màng mô sẹo xung quanh. Bao xơ sẽ có tác dụng giữ túi ngực nằm đúng vị trí mà không bị trượt – một điều rất cần thiết. Tuy nhiên, một số bệnh nhân lại có túi bao xơ quá cứng và bắt đầu co thắt xung quanh túi ngực. Việc này dẫn đến các vấn đề thẩm mỹ, thậm chí trong những trường hợp nặng còn gây đau ngực. Nghiên cứu cho thấy cứ trong 6 ca nâng ngực sẽ có 1 ca gặp tình trạng co thắt bao xơ, tuy không phải ca nào cũng thể hiện triệu chứng. Mức độ nghiêm trọng của việc co thắt bao xơ được đánh giá trên thang điểm cấp độ:

  • Cấp độ 1: Co thắt bao xơ cấp độ 1 thường không xuất hiện triệu chứng. Các mô sẹo hình thành xung quanh túi ngực không làm ảnh hưởng đến kích thước, hình dáng và bề mặt túi ngực. Ngực sẽ trông tự nhiên và mềm mại.
  • Cấp độ 2: Co thắt bao xơ cấp độ 2 thường đi kèm với các triệu chứng thẩm mỹ nhẹ. Ngực vẫn sẽ có hình dáng bình thường hưng khi chạm vào sẽ có cảm giác hơi cứng.
  • Cấp độ 3: Co thắt bao xơ cấp độ 3 hình thành các triệu chứng thẩm mỹ dễ nhận thấy. Ngực khi chạm vào sẽ cứng và trông không bình thường, có thể trông quá tròn, khó nhìn và đầu ti không chuẩn dáng. Tuy nhiên, co thắt bao xơ ở cấp độ này không gây đau quá nhiều (nếu có).
  • Cấp độ 4: Tương tự như co thắt bao xơ cấp độ 3, co thắt bao xơ cấp độ 4 khiến ngực trở nên cứng và lệch dáng. Những bệnh nhân mắc co thắt bao xơ cấp độ 4 sẽ cảm thấy đau ngực, khi chạm sẽ gây đau đớn.

Thông thường, việc co thắt bao xơ chỉ xảy ra trong quá trình quá trình nghỉ dưỡng. Khoản 75% các ca co thắt bao xơ xảy ra trong 2 năm sau khi đặt túi ngực. Một số ca co thắt bao xơ hình thành nhiều năm sau khi phẫu thuật nâng ngực, nhưng đó chỉ là số ít. Nếu việc này xảy ra, nên kiểm tra xem túi ngực bệnh nhân đã bị vỡ hay chưa. Túi ngực bị vỡ là nguyên do phổ biến nhất dẫn đến việc co thắt bao xơ khi về già.

Nguyên do gây co thắt bao xơ?

Có nhiều giả thuyết xung quanh lí do gây co thắt bao xơ, và nguyên do của mỗi ca sẽ lại khác nhau. Khi nâng ngực, bệnh nhân nên nhớ rằng tình trạng này không phải do túi ngực có độc hay gây hại. Túi ngực nước muối sinh lý chỉ chứa dịch nước muối sinh lý mà cơ thể có thể hấp thụ an toàn, cũng như túi gel silicone được cấu tạo từ chất liệu silicone không phản ứng. Tuy nhiên, co thắt bao xơ vẫn xảy ra trên bất cứ loại túi nào đưa vào trong cơ thể; chứ không chỉ riêng gì túi ngực dùng trong phẫu thuật nâng ngực. Co thắt bao xơ, nếu xảy ra sau khi nâng ngực, sẽ rất khó chịu do nó làm thay đổi hình dáng ngực, tác động xấu đến những cải thiện thẩm mỹ có được từ phẫu thuật. Việc co thắt bao xơ không gây nguy hiểm đến sức khỏe của bệnh nhân trừ khi túi ngực bị vỡ (nếu là túi ngực chứa gel sẽ có thể dẫn đến nhiễm trùng).

Các nhà nghiên cứu tin rằng việc di truyền đóng vai trò trong việc xác định xem ai có thể bị co thắt bao xơ, ai thì không. Nếu gia đình bạn có tiền sử mắc các bệnh về miễn dịch hay có người thân thường hình thành mô sẹo dày sau chấn thương (hoặc những ai gặp vấn đề với cấy ghép y khoa), thì bạn sẽ có nguy cơ mắc chứng này cao hơn. Tuy nhiên, việc xác định cụ thể xem ai sẽ “ngẫu nhiên” mắc co thắt bao xơ (không do các yếu tố bên ngoài) là hoàn toàn không thể. Do chứng co thắt bao xơ có thể chữa được nên bạn đừng để chứng này ngăn bạn phẫu thuật nâng ngực.

Đôi khi, co thắt bao xơ thực chất chỉ đơn giản là do cơ thể bệnh nhân phản ứng không tốt với sự xuất hiện của túi ngực. Ngoài việc vợ túi ngực ra, “màng sinh học” cũng là thứ được tin là nguyên do dẫn đến sự hình thành của hội chứng này. Màng sinh học là một lớp màng khuẩn mỏng hình thành xung quanh túi ngực sau khi một loại vi khuẩn (thường là khuẩn tụ cầu) tiến vào trong khoang ngực khi phẫu thuật. Loại khuẩn này gây nhiễm trùng cấp độ thấp và lâu dài với các triệu chứng không rõ rệt (như số hay mệt mỏi). Tuy nhiên, khi cơ thể chống lại việc nhiễm trùng, nó ngày một hình thành nhiều mô sợi để cuối cùng dẫn đến co thắt bao xơ. Lý thuyết về việc co thắt bao xơ màng sinh học được nhiều sự ủng hộ hơn khi một nghiên cứu gần đây được thực hiện trên heo có cấy ghép vật liệu y khoa silicone. Nghiên cứu này cho thấy rằng những con lợn có khuẩn tụ cầu trên da khi cấy ghép dễ mắc co thắt bao xơ hơn. Tuy nhiên, việc nhiễm khuẩn tụ cầu khi phẫu thuật nâng ngực không hoàn toàn do môi trường làm việc không sạch sẽ. Một số người đã có sẵn khuẩn tụ cầu trên da và không gây nên triệu chứng gì. Chỉ khi da họ bị rách, lúc ấy vi khuẩn mới có cơ hội gây ra các vấn đề nghiêm trọng. Tuy việc giữ môi trường làm việc trong sạch có thể làm giảm nguy cơ bị nhiễm khuẩn tụ cầu. Rủi ro này khó có thể giải quyết 100%.

Những biến chứng hiếm gặp của phẫu thuật nâng ngực, như tụ máu hay tụ huyết thanh (các khối máu đông hình thành sau một ca phẫu thuật mang tính xâm lấn) cũng làm tăng tỉ lệ bị co thắt bao xơ. Một số nhà nghiên cứu cho rằng các tụ máu làm tăng tỉ lệ hình thành co thắt bao xơ do các vi khuẩn sẽ có nguồn dinh dưỡng dồi dào (từ máu) giúp chúng sinh sôi và tạo thành màng sinh học. Làm thế nào để ngăn chặn việc hình thành co thắt bao xơ?

Tuy việc ngăn co thắt bao xơ xảy ra là không thể, có nhiều cách để giảm rủi ro bệnh nhân hình thành chứng này. Các bác sĩ nay có nhiều cách để ngăn chặn rủi ro trên:

  • Rà soát bệnh nhân kĩ lưỡng: Bệnh nhân được rà soát những tình trạng sức khỏe có thể làm tăng rủi ro tụ máu. Bệnh nhân cũng được yêu cầu ngưng hút thuốc do thuốc là làm tăng nguy cơ hình thành tụ máu và gây khó khăn trong việc hồi phục.
  • Dùng đúng kích cỡ túi ngực: Việc đặt túi ngực quá lớn lên các bệnh nhân không có đủ mô ngực tự nhiên để bao bọc túi ngực sẽ làm tăng nguy cơ mắc co thắt bao xơ. Nếu một bệnh nhân có ngực nhỏ muốn tăng kích cỡ quá nhiều thì nên được thực hiện qua nhiều giai đoạn. Ví dụ: bắt đầu bằng túi ngực cỡ trung để da có thời gian dãn trước khi đặt túi ngực lớn hơn.
  • Ít đụng chạm túi ngực: Túi ngực càng bị đụng chạm nhiều trước khi được đưa vào ngực bệnh nhân sẽ càng làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Do vậy, bác sĩ cần phải giới hạn số lần bản thân chạm vào túi ngực trước khi đặt túi vào trong cơ thể bệnh nhân. Các bác sĩ có chứng chỉ sẽ làm việc trong cơ sở bệnh viện vô trùng.
  • Sử dụng túi ngực gel có bề mặt nhám: Sử dụng túi ngực gel với bề mặt nhám thay vì bề mặt trơn láng có thể làm giảm tỉ lệ bị co thắt bao xơ. Việc này là do các túi ngực có bề mặt nhám thường khiến các mô sẹo khó hình thành quanh túi ngực hơn. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể đặt túi ngực mặt nhám do các cạnh của chúng rất dễ nhận ra. Chúng hợp cho những trượng hợp đặt túi ngực dưới cơ ngực.
  • Đặt túi dưới cơ: Việc đặt túi dưới cơ ngực sẽ giảm nguy cơ co thắt bao xơ một cách đáng kể. Việc đặt túi ngực một phần dưới cơ khiến tỉ lệ mắc co thắt bao xơ trọn đời nằm ở mức 8-12%, con số này là 12-18% đối với cách đặt túi trên cơ. Hơn nữa, nếu túi ngực được đặt hoàn toàn dưới cơ thì con số này chỉ dừng ở mức từ 4-8%.
  • Mát xa: Việc mát xa ngực nhẹ nhàng khi nghỉ dưỡng sau khi phẫu thuật nâng ngực sẽ giúp ngăn chặn việc hình thành co thắt bao xơ bằng cách giữ mô ngực dễ uốn. Tuy nhiên, chưa có các nghiên cứu lớn nào cho thấy cách thức này hiệu quả. Bạn không nên tác động lên mô ngực khi đang nghỉ dưỡng nếu chưa nhận được sự chấp thuận từ phía bác sĩ. Nếu làm sai, bạn sẽ có thể làm tổn thương mô và làm tăng nguy cơ co thắt bao xơ.

Aspen điều trị và đẩy ngược quá trình co thắt bao xơ thế nào?

Trong quá khứ, các cách điều trị co thắt bao xơ sau khi nâng ngực vẫn còn rất ít. Thường chúng sẽ cần được phẫu thuật lại – một phương án tốn thời gian, tiền bạc và khó chịu. Khi phẫu thuật lại, túi ngực sẽ được tháo bỏ, bệnh nhân sẽ được điều trị kháng sinh đến khi hết nhiễm trùng, bệnh nhân có thể đặt túi ngực trở lại. Tuy nhiên, do việc phẫu thuật sẽ khiến cơ thể dễ bị vi khuẩn xâm nhập lần hai. Có rất nhiều trường hợp đã bị co thắt bao xơ lần hai.

Phương thức điều trị bằng đa năng Aspen lại khác. Đây là phương thức không xâm lấn, nên sẽ không gây đau hay khó chịu cho bệnh nhân, thậm chi cũng không làm tăng nguy cơ mắc co thắt bao xơ trong tương lai. Khi liệu trình Aspen diễn ra, một thiết bị (gọi là thiết bị kích sóng Aspen) được sử dụng lên mô ngực bệnh nhân mà không cần thông qua đường mổ. Thiết bị kích sóng Aspen sẽ đưa sóng siêu âm chính xác vào mô của bệnh nhân, kích thích sự sản sinh Collagen. Việc này nhằm cải thiện độ đàn hồi trong các bao xơ ngực quanh túi ngực, khiến ngực mềm mại. Ngoài ra, sóng siêu âm dùng trong trị liệu Aspen đã được chứng minh cải thiện hiệu quả khán sinh trong việc chống lại màng sinh học. Trị liệu Aspen thường được tiến hành trong 2 đến 3 tuần kết hợp với trị liệu kháng sinh để điều trị tận gốc nguyên do gây co thắt bao xơ. Kĩ thuật Aspen có hiệu quả khi áp dụng lên các trường hợp co thắt bao xơ cấp độ 2 và 3. Các ca cấp độ 4 sẽ cần phương thức phẫu thuật.

Liệu trình không đau này có thể điều trị và đảo ngược tình trạng co thắt bao xơ nếu bạn đủ khả năng tiếp nhận liệu trình Aspen. Hãy liên hệ với bác sĩ được chứng nhận để hiểu kĩ hơn về liệu trình này.

Nguồn bài viết

https://www.plasticsurgery.org/news/blog/what-is-capsular-contracture-and-how-can-it-be-treated

(Bản dịch tiếng Việt được cung cấp bởi BVTM Gangwhoo)

Tác Giả GS.BS Park Sung Yong

GS.BS Park Sung Yong

NHẬN TƯ VẤN MIỄN PHÍ
TỪ BÁC SĨ




    Bác sĩ Phùng Mạnh Cường tư vấn miễn phí

    Trả lời

    Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

    0901 666 879 Tư vấn miễn phí